شبکـــه‌ی تارعنکـــبوتـــی رنگــین به روایت ســـاســـان م. ک. عــــاصـــی


۱۳۹۳ دی ۶, شنبه

مشکل‌ات چیه؟

توضیح: این یادداشت را، تاریخ‌ش هم نشان می‌دهد، چند سال پیش نوشته بودم و متٱسفانه هیچ‌وقت فرصت‌ش پیش نیامد که منتشرش کنم و بعدتر از خاطر بردم‌ش. چند روز پیش خیلی اتفاقی چشم‌م خورد به یادداشتی که در آن کسی از دیگری بابت فمینیست خطاب کردن‌اش عذرخواهی کرده و حتی اضافه کرده بود می‌داند طرف مقابل حقیقت‌گوست نه فمینیست. راست‌ش به من که برخورد. بلافاصله هم یاد این نوشته افتادم و دیدم انگار هنوز و شاید حالاحالاها مخاطب داشته باشد. از طرفی خودم هم کماکان به آن‌چه نوشته‌ام تمام و کمال اعتقاد دارم. فمینیسم فقط برای سلطه‌جوها خطر دارد.

*

فمینیسم فاشیسم نیست. مجموعه‌یی از تفکرات و رفتارها و قواعد غیرانسانی نیست. برنامه‌ی به‌بندکشیدن مردها و این‌دست حرف‌ها نیست. فمینیسم آن چیزهایی که صدا و سیما نمایش می‌دهد نیست، آن‌چیزهایی که گاهی اوقات هالیوود نمایش می‌دهد هم نیست. اگر فمینیست نیستید و به چیزی انسانی اعتقاد دارید که فمینیستی به‌نظر می‌رسد لازم نیست بترسید از فمینیست به‌نظر رسیدن. فمینیست‌ها کسی را غصب نمی‌کنند.
فمینیست بودن، فمینیست به‌نظر رسیدن، فمینیست خطاب شدن یا فمینیستی تلقی شدن رفتارها و حرف‌ها ناراحتی و نگرانی ندارد. فمینیسم چیز بدی نیست.
این‌که فمینیسم «ایسم» دارد و گاهی همراه «آنتی» هم می‌آید لزوماً شبیه‌اش نمی‌کند به باقی ایسم‌های بعضاً نامحبوب. فمینیسم می‌تواند برای یک فمینیست مکتب باشد، شیوه‌ی زندگی باشد، عقیده‌یی رسوخ‌ناپذیر باشد، اعتقادی شخصی یا اجتماعی باشد یا نوعی نگاه یا... با این‌حال چیزی نیست که روزی بتواند به حکومت برسد، مردها را به‌بند بکشد، ادبیات آنتی‌فمینیستی را سانسور کند و فیلم‌های مشابه را توقیف... نه!
دیده‌ایم که معمولاً همراه، و در مقابل، فمینیسم واژه‌‌هایی چون «مردسالاری» یا «نظام پدرسالار» و... می‌آید. فمینیسم از بیخ و بن با این‌ها مشکل دارد و این مشکل‌اش برنمی‌گردد به «مرد» یا مثلاً «پدر». نکته این‌جاست که مردها هم می‌توانند فمینیست باشند.اگر فرض کنیم جایی باشد برای گرفتن کارتِ عضویت انجمن فراجهانی فمینیست‌ها، وقتِ عضویت در این باشگاه کسی به جنسیت شما توجهی نمی‌کند. من یک مرد فمینیست هستم و فقط یک‌دوبار پیش آمده که کسی بابت مرد بودن و سبیل‌دار بودن‌ام فمینیست بودن‌‌م را زیر سوال ببرد؛ در مقابل ده‌ها و ده‌ها زن فمینیست دیده‌ام که هیچ مشکلی با مردِ فمینیست بودن‌م ندارند.
فمینیست‌ها مخالف نگاه جنسیتی هستند اما با جنسیت مشکل ندارند، با این‌که کسی به‌خاطر جنسیت‌اش از بعضی حقوق و امکانات انسانی محروم شود مشکل دارند.
برای فمینیست بودن کسی مجبور نیست حتماً فعال اجتماعی یا سیاسی باشد. البته بدیهی است که فعالیت سیاسی و اجتماعی برای به دست آوردن خواست‌های فمینیستی همان‌قدر خوب و مفید و لازم است که مثلاً‌ برای پیش بردن آرمان‌های حقوق‌بشری؛ با این‌حال برای طرفدار حقوق‌بشر بودن کسی مجبور نیست حتماً فعالیت خاصی بکند، تٱکید می‌کنم روی نبودن اجبار. من یک مرد فمینیست هستم و پنج‌شش سال است که هیچ فعالیت اجتماعی فمینیستی خاصی نداشته‌ام و با این‌حال وقتی در جمع دوستان فمینیست‌ام می‌گویم من یک فمینیست هستم کسی توی دهن‌ام نمی‌زند که «گه نخور، جای باتوم‌ت کو؟».
یک فمینیست می‌تواند تفکرات فمینیستی‌اش را فقط در زندگی شخصی‌اش پیاده کند. می‌تواند فمینیست باشد و به حقوق آدم‌های اطراف‌اش احترام بگذارد، همین‌که مثلاً‌ به استقلال و حقوق دوست‌ش یا مادرش یا زنِ بقال سرکوچه احترام بگذارد خودش عالی است. کسی مجبور نیست بابت فمینیست بودن‌اش تقاص پس بدهد، مگر به آنتی‌فمینیست‌ها.
فمینیست‌ها، به‌عنوان نمونه، با سلطه‌ی تفکر مردسالار مشکل دارند. تفکر مردسالار معنی‌اش فقط این نیست که مردها بهترند، هرچند چنین اشاره‌یی هم در خود دارد. تفکر مردسالار یکی از اشکال (شاید سلف) تفکرات برتری‌جو است. آدم اسیر تفکر مردسالار گاهی ممکن است فرزند یا همسرش را به باد کتک بگیرد چون کاری بر خلاف میل و اراده‌ی او انجام داده‌اند. برای آدم اسیر تفکر مردسالار میل و اراده‌ی دیگران اهمیتی ندارد. هدف چنین آدمی همیشه زن‌ها نیستند، فرزند او می‌تواند یک پسر باشد. پدرم نوجوان که بودم سیلی‌یی زیر گوش من خواباند چون سبیل‌ام را تراشیده بودم. پدرم معتقد بود شبیه دخترها شده‌ام و این ناراحت‌اش می‌کرد. پدر من هیولا نبود و نیست، آدمی‌ست که سال‌ها در جامعه‌یی با چنین تفکراتی زندگی کرده. من برای مبارزه با این تفکر مجبور نیستم به پدرم آسیب بزنم، قرار نیست شخصیت پدرم را بابت چنین تفکراتی زیر سوال ببرم، من می‌توانم مقاومت کنم و هم‌زمان به پدرم آگاهی بدهم.
فمینیست‌ها معمولاً روی این روند آگاه‌سازی تٱکید زیادی دارند. فمینیست‌ها اهل خشونت نیستند.
تفکر مردسالار را گوشه‌گوشه‌ی جامعه‌ی مردسالار می‌توانید پیدا کنید. وقتی کسی فقط به‌خاطر زن بودن‌تان موقعیت شغلی‌تان را تهدید می‌کند، این‌جا شما با خطر قربانی نظام مردسالار شدن مواجه هستید. وقتی اطرافیان‌تان مجبورتان می‌کنند به خاطر مرد بودنْ خودتان را عمری اسیر شغلی نکبت بکنید و از خواسته‌های شخصی‌تان بگذرید چرا که باید خرج یک خانواده را بدهید، خطر مشابه شما را تهدید کرده است. دوباره روی این نکته تٱکید کردم تا خوب یادمان بماند که نظام مردسالار ضدانسانی است، هدف‌اش فقط زن‌ها نیستند (هرچند زن‌ها را بیشتر آزار می‌دهد و محدود می‌کند). نمی‌خواهم وقت‌تان را با مثال‌های متعدد بگیرم، اما خودتان می‌توانید به‌راحتی مثال پیدا کنید.
ممکن است گاهی ببینید کسانی به نام فمینیسم حرف‌هایی عجیب و غریب تحویل‌تان می‌دهند. ممکن است زنی را ببینید که از مردی سوءاستفاده می‌کند و خودش را فمینیست می‌داند. ممکن است مردی را ببینید که فقط به‌خاطر هفته‌یی یک بار ظرف شستن خودش را فمینیست می‌نامد... این دست رفتارها دخلی به فمینیسم ندارند. فمینیسم مجموعه‌یی از حرف‌ها و اعتقادات سرگرم‌کننده‌ی دورهمی نیست. کتاب‌ها و مقالات زیادی درباره‌ی فمینیسم نوشته شده‌اند؛ فمینیسم تاریخ دارد، گرایش‌های مختلف دارد. تفکر و جنبش‌های فمینیستی مدیون آدم‌حسابی‌های زیادی هستند. انصاف حکم می‌کند که حرف فلان محقق و بهمان نویسنده و بیسار فعال اجتماعی را نفروشیم به حرف آدمی گذری که فمینیسم را با ضدمرد بودن یا چیزهای مشابه اشتباه گرفته است. قبل از محکوم کردن فمینیسم می‌توانیم کمی تحقیق کنیم و شک ندارم تحت‌تٱثیر قرار خواهیم گرفت با فقط خواندن تاریخ جنبش‌های فمینیستی.
همان‌طور که گفتم فمینیسم گرایش‌ها و بخش‌های مختلفی دارد. از طرفی همه‌ی فمینیست‌ها هم مثل هم نیستند. فمینیست‌ها معصوم هم نیستند، ممکن است روزی و جایی فمینیستی حرفی نادرست بزند. عاقلانه نیست که به‌خاطر حرف نادرستِ کسی تفکری مدون و ریشه‌دار و انسانی را زیر سوال ببریم. بی‌شک اگر روزی و جایی بخوانیم یک فعال معروف حقوق‌بشر و برنده‌ی نوبل صلح مرتکب تجاوز شده یا چند نفر را فقط به‌خاطر رنگ پوست‌شان بی‌رحمانه به قتل رسانده، مفهوم «حقوق بشر» برایمان زیر سوال نمی‌رود. حالا این‌که شدید بود؛ اگر جایی ببینیم یک فعال حقوق‌بشر گفته «کاکاسیاه» بابت این حرف تمام آدم‌های فعال در زمینه‌ی حقوق‌بشر را نژادپرست خطاب نمی‌کنیم. انصاف نیست که به‌خاطر اتفاقاتی مشابه تفکر فمینیستی را زیر سوال ببریم. معمولاً یک آدم نماینده‌ی تمام و کمال اندیشه‌یی با هزاران‌ طرفدار نیست. معمولاً تک‌حرف یک آدم هم نماینده‌ی تمام عقاید و فعالیت‌هایش نیست. با فمینیسم و فمینیست‌ها می‌شود مهربان‌تر هم برخورد کرد.
و دوباره این‌که، فمینیسم فاشیسم نیست. ضدمرد بودن هیچ ربطی به فمینیسم ندارد. فمینیسم تفکری من‌درآوردی و نوزاده نیست.
حرف‌ام را با این گفته، که مدتی پیش در گودر خواندم، تمام کنم.

«فمینیسم مایه‌ی هیچ جنگی نبوده. هیچ خصمی را نکشته. هیچ بازداشتگاهی برپا نکرده. به هیچ دشمنی گرسنگی نداده و مرتکب ظلمی نشده. فمینیسم نبردی است برای تحصیلات، برای حق رٱی، برای شرایط بهتر شغلی... برای امنیت در خیابان‌ها... برای پروای کودکان را داشتن، برای رفاه اجتماعی... برای مراکز مقابله با بحران تجاوز، خانه‌های امن زنان، اصلاحاتی در قانون. اگر کسی بگوید «اوه، من فمینیست نیستم.» می‌پرسم: «چرا؟ مشکل‌ات چیه؟»


Feminism has fought no wars. It has killed no opponents. It has set up no concentration camps, starved no enemies, practiced no cruelties. Its battles have been for education, for the vote, for better working conditions.. for safety on the streets… for child care, for social welfare… for rape crisis centers, women’s refuges, reforms in the law. If someone says ‘Oh, I’m not a feminist,’ I ask ‘Why? What’s your problem?'"

- Dale Splender, 1985

25/3/1390


  Comments:
خیلی عالی برادر ...
 
ممنونم برادر :)
 
 ارسال یک نظر
<< Home

[ خانه| پست الكترونيك ]

انتشار الکترونیکی نوشته‌های این وبلاگ همراه لینک، و چاپ آنها تنها با اجازه‌ی نویسنده (ساسان م. ک. عاصی) مجاز است

Home
E-mail
Feed

دیوارپَرده

راهــــــــــرو

گوگل ریـــدر

پیوندها

جستار
فرزان سجودی
حضور خلوت انس
نویسش نقطه الف در نقطه الف
N.EHT.1927. ART
یادداشت‌های شیوا مقانلو در کازابلانکا
نقره‌ی اثیر
...آمدم، نبودید
یادداشت‌ها و چیزهای دیگر
تنهایی پر هياهو
Sir Hermes Marana the Great
A Man Called Old Fashion
شوخی روزگار
آفتاب پرست
لولیتا
سرزمین رویاها
وضعیت بینابینیت
راز
زن‌نوشت
سپینود
موسیقی آب گرم
میرزا پیکوفسکی
امشاسپندان
قصه‌های عامه پسند
Osmosis
کتاب‌های عامه‌پسند
کتاب‌خونه
اگنس
ماهی_سیاه_کوچولو
دفترهای سپید بی‌گناهی
درباره نشانه
LIthium
لحظه
رگبار
گل‌تن
حقایق درباره‌ی نازلی دختر آیدین
خرمگس خاتون
آدمهای خوب شهر
روز برمی‌آید
U2
لولیان
نوشته‌های اتوبوسی
Agrandissement
پیاده رو
Déjà Vu
فلسفه در اتاق خواب
ذهن سیال
دختر بودن
خودخویش‌نامه
زن نارنجی
1807
همشهری کاوه
غربتستان
دالان دل
برج شادی
لحظه‌هایی از بودن
آنکس که نداند
خودکار بی‌رنگ
شور
تفتستان
علیرضا معتمدی
ترانه‌ای در تاریکی
!همين كه هست
دنیای هیچ‌آلودِ من
گلاره و نارنج طلا
عاقلانه
داستانک‌های چوبی
مشعشع‌ نامه
مینیمال‌ها و طرح‌های رضآ نآظم
نگین
٤دیواری
صدف فراهانی
Frozen words
گلناز والا
ايزدبانو
الهه مهر
بیلی و من
روزمره
بانوی اردیبهشت
فلُّ‌سَفَه
دید هفتم
پاپریک
از مهتابی به كوچه تاريک
حبسیات
روایتی دیگر
راوی حکایت باقی
سوراخ تو دیوار
دندانهای تيز
نامه های جامانده
یادداشت‌های یک معترض

شعـــــر

نامه‌هایی به خودم
یداله رؤیایی
همین‌طوری نوزدهم
پاگرد
اتاقي از آن خود
...می‌خوام خودم باشم
کوتاه نوشته های من
من واقعی
Photo Haiku
کو
یادم تو را فراموش

ســایت‌ها

تغییر برای برابری
هزارتو
جن و پری
زنستان
آکادمی فانتزی
هنوز
هفتان
رادیو زمانه
بلاگ‌نیوز
بلاگچین
کارگاه
دیباچه
مجله‌ی شعر در هنر نویسش
هستیا
دوات
کتاب قرن

مـوسـیـقی

گفتگوی هارمونیک
BANG Classical
آرشه
هنر و موسیقی
My Reticence
Classic Cat
هرمس
مرکز موسیقی بتهوون
آوای باربد

عکاســــی

Masters of Photography
FanoosPhoto
Nazif Topçuoğlu
کسوف
یکی دیگه
نگین فیروزی

گالـــــری‌ها

Artchive
ژازه طباطبائی
آرون جاسینسکی
نگین احتسابیان
آزاده طاهائی
مکرمه قنبری
Chera na ...?

هنرکـــــــده‌ها

موزه هنرهای معاصر
خانه‌ی هنرمندان ایران
بنیاد آفرینش‌های هنری نیاوران

آرشـــــیو

December 2004
January 2005
February 2005
March 2005
April 2005
May 2005
June 2005
July 2005
August 2005
September 2005
October 2005
November 2005
December 2005
January 2006
February 2006
March 2006
April 2006
May 2006
June 2006
July 2006
August 2006
September 2006
October 2006
November 2006
December 2006
January 2007
February 2007
March 2007
April 2007
May 2007
June 2007
July 2007
August 2007
September 2007
October 2007
November 2007
December 2007
January 2008
February 2008
May 2008
June 2008
July 2008
August 2008
September 2008
October 2008
November 2008
December 2008
January 2009
February 2009
March 2009
April 2009
May 2009
June 2009
July 2009
August 2009
September 2009
November 2009
January 2010
March 2010
April 2010
May 2010
June 2010
July 2010
August 2010
September 2010
October 2010
December 2010
February 2011
June 2011
May 2012
June 2012
July 2012
October 2012
November 2012
April 2013
June 2013
July 2013
September 2013
April 2014
May 2014
June 2014
October 2014
December 2014
January 2015
February 2015
April 2015
May 2015
May 2017
June 2017
September 2017

Counter