شبکـــه‌ی تارعنکـــبوتـــی رنگــین به روایت ســـاســـان م. ک. عــــاصـــی


۱۳۸۳ آذر ۳۰, دوشنبه


زارتوم بيژامنی (۱۹۹۸-۱۹۳۴ )

شاعر ٬ نويسنده و نظريه پرداز

آیا (( زارتوم بیژامنی )) را می شناسید؟

شاعر ، نویسنده و نظریه پرداز اروپایی بوده است... خودش می گفته اهل هیچ کجا نیست...می گفته که کولی است و واقعا کولی وار زیست و مرد...تا آنجا که من می دانم هیچ کتابی از او به زبان فارسی چاپ نشده است... کاملتر بگویم... کتابهایش در اروپا نیز نایاب هستند... بیشتر آثارش به صورت دستنوشته نزد همسرش باقی مانده اند... و چند اثری نیز که از او چاپ شده در تیراژ محدود بوده و فقط در لهستان ، یوگسلاوی و مجارستان پخش شده اند ، که آنها نیز فقط در مجموعه ها و کتابخانه های دوستانش یافت می شوند...

حتما می پرسید که با این حساب من از کجا (( زارتوم بیژامنی )) را شناخته ام و این اطلاعات را در مورد او به دست آورده ام؟

این شد یک سوال حسابی...

یکی از دوستان من که چند سالی در لهستان زندگی کرده بود ، سال گذشته به ایران باز گشت و با خود هدایای عجیب و غریبی آورد... یکی از این هدایا ( که برای خودش آورده بود) مجموعه گزین گویه های "بیژامنی" بود درباره هنر و فلسفه و ادبیات( این را برای آن دسته از دوستانی گفتم که اصرار دارند ادبیات از هنر جداست!) به همراه چند شعر و داستان کوتاه از او که به زبان لهستانی نوشته شده بوده است( آن طور که دوست من می گفت "بیژامنی " به چند زبان مختلف آثار خود را نوشته...)

و حالا لابد می پرسید دوست من این اطلاعات را از کجا به دست آورده است؟

بله... و این خود ماجرای دیگریست... خلاصه اش این است که دوست من در لهستان از یکی از دوستان لهستانیش در مورد "زارتوم بیژامنی"می شنود و از او کلی خوشش می آید( بیژامنی را می گویم)... و به علت اینکه دوست من بسیار فضول... یعنی کنجکاو است ، یک سال تمام وقت می گذارد تا در مورد "بیژامنی " اطلاعات بیشتری به دست بیاورد...

تا فرانسه هم دنبال این آقای بیژامنی میرود... در آنجا متوجه می شود که "زارتوم بیژامنی" سال ۱۹۹۸ دار فانی را وداع گفته... و نیزمی فهمد که همسر بیژامنی در لهستان سکونت دارد و احتمالا هنوز زنده است... دوست عزیز بنده( که نامش را نباید بیاورم ، چون اکیدا این کار را برایم ممنوع کرده) به لهستان برمی گردد و در آنجا بعد از کلی پرس و جو می فهمد که خانم بیژامنی بعد از مرگ شوهرش دست از کولی بازی برداشته ، یعنی به لهستان آمده و در یک دهکده کوچک ساکن شده و نشسته و تند و تند آثار شوهر مرحومش را می خواند... مبادا تمام شوند!

حالا لابد می پرسید چرا دوست من همان اول نتوانسته خانم بیژامنی را در لهستان پیدا کند... بنده هم همین سوال را از دوست گرامیم پرسیدم... ایشان هم در جواب، لبخند عاقل اندر سفیهی زدند به پهنای صورتشان و سکوت اختیار فرمودند... من گفتم : (( اقرار کن که بلاهت کردی دیگه... گز نکرده پاره کردی...شاید هم می خواستی اروپا رو بگردی ، دانشگاه بدبخت رو خر کردی که می خوای بری یه نویسنده گمنام رو رد یابی کنی و پول گشت و گذار رو انداختی گردن اون دانشگاه بیچاره...)) و ایشان، در ادامه همان لبخند جاودان فرمودند: (( بچه جان... هنوز زوده که این چیز ها رو بفهمی...)) ...

قسم می خورم اگر زیر خنده نزده بودم می خواست داستان آن چوپان که به دنبال گنج شهر خود را ترک کرد بگوید...( دروغ می گم؟... قیافت داد می زد می خواستی همون رو بگی)...

به هر حال... دوست شریف بنده ، خانم "بیژامنی " را پیدا می کند... و حالا گیر نده کی گیر بده... پیرزن معصوم هم که می بیند دوست بنده دست بردار نیست ، اجازه می دهد ایشان چند روزی در منزلش چتر باز کند و بنشیند و یک سری از دست نوشته های زارتوم مرحوم را بخواند...

دست آخر هم کتاب مزبور را ( که گفتم دوست من به ایران آورده) به دوست بنده می دهد تا به فارسی ترجمه کند و در ایران نیز "زارتوم بیژامنی" را به مردم بشناساند( هنوز نفهمیده ام چه دروغهایی سر هم کرده و آن پیرزن معصوم را چطور خام کرده...)

به هر حال... دوست شریف من با کوله باری از مدرک و تجربه و کتاب به ایران بازگشت٬ و (انصافا) سر قولش ماند و نشست کتاب" بیژامنی" را ترجمه کرد و چیز هایی را هم که از دست نوشته های او به یادش مانده بود در مقدمه اضافه کرد( و اشاره هم کرد که آن مطالب را تنها با تکیه بر حافظه اش! اضافه کرده است... واقعا که چه مرد شریفی!)و جلدش را هم داد آقای ((سیامک کریمخان زند)) طراحی کردند ، بنده حقیر هم به عنوان ویراستار!( چه بگویم؟) نگاهی به کتاب انداختم و کلی به به و چه چه کردم و کتاب رفت که مجوز بگیرد... و نگرفت! همین!

علی ماند و حوضش و کتاب "زارتوم بیژامنی" افتاد توی حوض... دلایل مجوز نگرفتن آن قدر زیاد بود که دوست بنده به شرافت و حقیقت خودش هم شک کرده بود ، چه رسد به کتاب...

روزی سه بار از من می پرسید مرد است یا زن( ليلی را نمی پرسيد... سوال در مورد خودش بود.)... و هر چه می گفتم زنها که سبیل ندارند... او می گفت چطور" زارتوم بیژامنی" افکارش منحط است ؟ لابد من هم زن بودم ، کتاب این بی دین را که خواندم سیبیل در آوردم...

خلاصه... بساطی داشتیم ما.. تا اینکه چند روز پیش دوست عزیز بنده خبردار شد که من به تازگی یک وبلاگ باز کرده ام... آن هم چه وبلاگی... زنگ زد تبریک بگوید... من هم به عنوان تشکر يقه اش را گرفتم که اجازه بدهد تا بعضی مطالب کتاب مرحومش را در وبلاگم بگذارم تا دیگران بخوانند... داد و هوار و لقب سوء استفاده گر و هر چه نه بدتر نصیب بنده شد... من هم با معصومیت تمام!(بدون هیچ منظوری) قولی را که به خانم "بیژامنی" داده بود یادش آوردم...

بالاخره ناز و عشوه شروع شد...(( نه نمی شود و به دردسر می افتی)) و از این حرفها... گفتم آنهایی که مشکل ندارد را می گذارم... گفت مردم نمی شناسند فکر می کنند خزعبل می گویی... گفتم هر چه شد با من...گفت آخه به چه درد می خوره؟...زدم توی سرش... بالاخره راضی شد( حالا هی بگویید زور فایده ندارد!)...

اما ناز آخرش را هم کرد... گفت بخشهایی از کتاب را می دهم در وبلاگت بگذاری، اما به دو شرط... گفتم دندم نرم...بفرمایید... گفت اول اینکه خودم مطالب را انتخاب کنم... گفتم به درک... و دوم اینکه هیچ اسمی از من نبری... جوش آوردم... گفتن ندارد... کمی خارج از ادب و انسانیت است... اما او در این قضیه بسیار مُصِر بود... به هرحال... این را هم پذیرفتم... و او هم پذیرفت و قرار شد مطالب را کم کم به من بدهد تا در وبلاگ بگذارم...

خوب دیگر ... تا همین جا بس است( تازه اين خلاصه اش بود)... مقدمه طولانی تر از مطلبی شد که می خواهم از "زارتوم بیژامنی " بگذارم... پس شما چند جمله کوتاه از او بخوانید تا در یک فرصت دیگر از خود "زارتوم بیژامنی" بیشتر بگویم...



  Comments:  ارسال یک نظر
<< Home

[ خانه| پست الكترونيك ]

انتشار الکترونیکی نوشته‌های این وبلاگ همراه لینک، و چاپ آنها تنها با اجازه‌ی نویسنده (ساسان م. ک. عاصی) مجاز است

Home
E-mail
Feed

دیوارپَرده

راهــــــــــرو

گوگل ریـــدر

پیوندها

جستار
فرزان سجودی
حضور خلوت انس
نویسش نقطه الف در نقطه الف
N.EHT.1927. ART
یادداشت‌های شیوا مقانلو در کازابلانکا
نقره‌ی اثیر
...آمدم، نبودید
یادداشت‌ها و چیزهای دیگر
تنهایی پر هياهو
Sir Hermes Marana the Great
A Man Called Old Fashion
شوخی روزگار
آفتاب پرست
لولیتا
سرزمین رویاها
وضعیت بینابینیت
راز
زن‌نوشت
سپینود
موسیقی آب گرم
میرزا پیکوفسکی
امشاسپندان
قصه‌های عامه پسند
Osmosis
کتاب‌های عامه‌پسند
کتاب‌خونه
اگنس
ماهی_سیاه_کوچولو
دفترهای سپید بی‌گناهی
درباره نشانه
LIthium
لحظه
رگبار
گل‌تن
حقایق درباره‌ی نازلی دختر آیدین
خرمگس خاتون
آدمهای خوب شهر
روز برمی‌آید
U2
لولیان
نوشته‌های اتوبوسی
Agrandissement
پیاده رو
Déjà Vu
فلسفه در اتاق خواب
ذهن سیال
دختر بودن
خودخویش‌نامه
زن نارنجی
1807
همشهری کاوه
غربتستان
دالان دل
برج شادی
لحظه‌هایی از بودن
آنکس که نداند
خودکار بی‌رنگ
شور
تفتستان
علیرضا معتمدی
ترانه‌ای در تاریکی
!همين كه هست
دنیای هیچ‌آلودِ من
گلاره و نارنج طلا
عاقلانه
داستانک‌های چوبی
مشعشع‌ نامه
مینیمال‌ها و طرح‌های رضآ نآظم
نگین
٤دیواری
صدف فراهانی
Frozen words
گلناز والا
ايزدبانو
الهه مهر
بیلی و من
روزمره
بانوی اردیبهشت
فلُّ‌سَفَه
دید هفتم
پاپریک
از مهتابی به كوچه تاريک
حبسیات
روایتی دیگر
راوی حکایت باقی
سوراخ تو دیوار
دندانهای تيز
نامه های جامانده
یادداشت‌های یک معترض

شعـــــر

نامه‌هایی به خودم
یداله رؤیایی
همین‌طوری نوزدهم
پاگرد
اتاقي از آن خود
...می‌خوام خودم باشم
کوتاه نوشته های من
من واقعی
Photo Haiku
کو
یادم تو را فراموش

ســایت‌ها

تغییر برای برابری
هزارتو
جن و پری
زنستان
آکادمی فانتزی
هنوز
هفتان
رادیو زمانه
بلاگ‌نیوز
بلاگچین
کارگاه
دیباچه
مجله‌ی شعر در هنر نویسش
هستیا
دوات
کتاب قرن

مـوسـیـقی

گفتگوی هارمونیک
BANG Classical
آرشه
هنر و موسیقی
My Reticence
Classic Cat
هرمس
مرکز موسیقی بتهوون
آوای باربد

عکاســــی

Masters of Photography
FanoosPhoto
Nazif Topçuoğlu
کسوف
یکی دیگه
نگین فیروزی

گالـــــری‌ها

Artchive
ژازه طباطبائی
آرون جاسینسکی
نگین احتسابیان
آزاده طاهائی
مکرمه قنبری
Chera na ...?

هنرکـــــــده‌ها

موزه هنرهای معاصر
خانه‌ی هنرمندان ایران
بنیاد آفرینش‌های هنری نیاوران

آرشـــــیو

December 2004
January 2005
February 2005
March 2005
April 2005
May 2005
June 2005
July 2005
August 2005
September 2005
October 2005
November 2005
December 2005
January 2006
February 2006
March 2006
April 2006
May 2006
June 2006
July 2006
August 2006
September 2006
October 2006
November 2006
December 2006
January 2007
February 2007
March 2007
April 2007
May 2007
June 2007
July 2007
August 2007
September 2007
October 2007
November 2007
December 2007
January 2008
February 2008
May 2008
June 2008
July 2008
August 2008
September 2008
October 2008
November 2008
December 2008
January 2009
February 2009
March 2009
April 2009
May 2009
June 2009
July 2009
August 2009
September 2009
November 2009
January 2010
March 2010
April 2010
May 2010
June 2010
July 2010
August 2010
September 2010
October 2010
December 2010
February 2011
June 2011
May 2012
June 2012
July 2012
October 2012
November 2012
April 2013
June 2013
July 2013
September 2013
April 2014
May 2014
June 2014
October 2014
December 2014
January 2015
February 2015
April 2015
May 2015
May 2017
June 2017
September 2017

Counter